Velen zullen dit nog heel goed kunnen herinneren!!!!!

Maupie neemt jullie is een keertje mee naar de Koninklijke marine in de jaren vijftig.

Dit keer gaan we het hebben over de "Warme Hap" die we toen te eten kregen.

In de jaren vijftig en zestig, toen er nog weinig ontspanningsmogelijkheden waren aan boord van schepen of instellingen van de Koninklijke Marine, was de "Warme Hap" een hoogtepunt in het sobere marineleven. Dagelijks werd er met verlangen naar uitgekeken.

De maaltijd was niet gevarieerd en hij was eenvoudig van samenstelling.

De rantsoenen die werden verstrekt waren onvoldoende om de maag van een Hollandse jongen te vullen.

Het systeem van tafelgelden was nodig om de maaltijden te verfraaien en aan te vullen.

Ondanks het toch nog krappe budget werden door de Botteliers (aankoop voeding), Koks (bereiden voeding) en Hofmeesters (serveren voeding) hoogstandjes verricht om tot een smakelijke maaltijd te komen.

Nu gaan we eens kijken wat er zo al op tafel kwam.

De vroege vogels die op de maandagochtend de haven of de marinekazerne betraden werden getrakteerd op de lucht van "Snert". Men was door de lucht gelijk klaar wakker.

Het was weer Maandag, de dag van Snert en Nasi - Bami of witte rijst met Goulash.

Maar de hoofdzaak was Snert.

Een traditie bij de Koninklijke Marine.

De samenstelling was vrij eenvoudig, men trok bouillon van een varkenskop of hamschijven zwoerd - erwten - prei - en andere groenten.

De dan verkregen soep werd rijkelijk voorzien van dobbelsteentjes spek en werd Snert met drijfijs genoemd.

In een later stadium werd er 's maandags ook de bekende bruine bonensoep geserveerd.

Als er snert op het menu stond dan werd er bij het avondeten (ook wel theewater genoemd) doorgeslagen snert geserveerd.

Dit theewater bestond uit het restant snert van het middagmaal, dat was fijngewreven door een zeef en bij de broodmaaltijd werd opgediend.

De Woensdag was voor Maupie en vele met mij altijd een feestdag, dit was de dag van "de Rijsttafel". De doordringende geur van gebakken kroepoek - ragout - sajoer lodeh - ikan terie en diverse sambals hing op en in het schip of de instelling.

De sambals waren te verdelen in drie groepen; de rauwe sambals - sambal gorengs en sambal boemboes.

Vergaderingen en afspraken werden verzet, speciaal voor de rijsttafel.

Oudgedienden en Werfianen (mensen van de marine scheepswerf) kwamen regelmatig bij de schepen een hapje mee eten of werden uitgenodigd, ook stonden zij vaak in de rij met een leeg potje, voor een potje sambal, deze werden namelijk wekelijks vers gemaakt.

Deze Nasi of Rijsttafel was ook traditie bij ouderdagen of grote bijeenkomsten.

Rijsttafel:

De donderdag was ingeruimd voor de "Hollandse of Zeeuwse rijsttafel".

Dat was voor de botteliers - koks en hofmeesters naast de woensdag een topdag.

Zij hadden dan de mogelijkheid om hun vakkennis ten toon te spreiden.

De Hollandse of Zeeuwse rijsttafel was een zeer uitgebreide maaltijd bestaande uit; Rijst - schijven gebakken aardappels - bruine bonen of capucijners - sla - tomaat - augurken - komkommer - speklap - spekvet - kaantjes - gebakken uien - rauwe uien - piccalilly - sambal en tjabé rawit (kleine pepertjes).

Wat ook veel voorkwam was de Zuurkool met leuning (worst) of de stamppot Boerenkool met leuning of een gehaktbal uit blik, verder werd er ook veel Provinciaal op tafel gezet.

Dat bestond uit stevige ragout met veel vlees - wortelen - en doperwten met een stukkie klapstuk.

In de jaren vijftig was de vrijdag gereserveerd voor de rooms-katholieke bemanningsleden, die mochten op vrijdag geen vlees eten, dus was het vis. Gekookte of gebakken aardappelen met wortelen en doperwten (punten en strepen).

Op Goede Vrijdag werd er vaak stokvis op het menu gezet. Dit werd door niemand gegeten en ging meestal rechtstreeks de spoelington (afvalbak) in.

De avondmaaltijd (theewater) was karig en bestond uit brood - smeerkaas - jam - muisjes gekleurd (technicolor) sardines en hagelslag. Vaak werd er een schijf gebakken bloedworst met een schijf appel er op als aanvulling geserveerd. Ook was er soms Gebakken Marinier bij, dat bestond uit gebakken Cornedbeef met uien en sambal, vaak bestond het uit blokjes gesneden boterhamworst (Leusderheiworst).

De Mariniers waren met die uitdrukking niet blij, maar zo gaat dat bij de vloot.

Wat wel veel werd gegeten was de Duitse Aardappel, een delicatesse en ook een favoriete hap bij de meeste kazernes en schepen.

De samenstelling van de Duitse Aardappel bestond uit; Gebakken Aardappelen - spek - ham en uien. Het werd veel gegeten ook tijdens nachtelijke operaties, dit gerecht werd afgewisseld met witte rijst en kippenlevertjes.

In de jaren vijftig had het wachtsvolk 's avonds en 's nachts maar weinig te eten. Er waren wel wat rantsoenen maar dat was meestal brood zonder beleg. Dit brood werd dan ook meestal geroosterd en bestrooid met suiker, dan was het in ieder geval te eten.

Het serviesgoed aan boord van schepen en kazernes was te herkennen aan zijn kleur. Zo had de commandant een wit bord met een groene rand, de officieren wit met paarse rand, de onderofficieren wit met een blauwe rand en dat van de korporaals en manschappen gewoon wit.

Ook later kregen de korporaals en manschappen van die Amerikaanse ijzeren plates die hadden verschillende vakken, je had ronde en vierkante.

De koffie werd gezet in een grote percolator alwaar een zak in hing, die om de paar dagen uitgekookt moest worden.

Vaak was de koffie niet te pruimen, gezet door een Baroe (nieuweling) en dan had een ieder de smoor in.

Nou dat was een terugblik naar de jaren vijftig, Maupie is er moe van en de vingertoppies zijn afgesletuh, kep allegaar stompies.

Nu zijn de tijden veranderd, we hebben tegenwoordig veel meer ontspanningsmogelijkheden, maar de zorg voor de voeding "de Warme Hap" zal bij de Koninklijke Marine altijd een hoogtepunt blijven.

Nou Maupie gaan weer pleite de garoete en tot de vollegunde keer.